سیستم آب رسانی ساختمان زمانی عملکرد پایدار دارد که فشار، اتصالات و شیرآلات در تعادل باشند. به هم خوردن این تعادل، اغلب با صداهای غیرعادی در لوله ها خود را نشان می دهد.
شناخت علمی علت صدای لوله آب، به شما کمک می کند بین یک ایراد جزئی و یک مشکل ساختاری تفاوت قائل شوید.
در این مقاله از سایت شیرآلات کسری بررسی می کنیم دلیل این صدا چیست و چگونه می توان پیش از بروز خرابی های جدی، آن را شناسایی و مدیریت کرد.
علت صدای لوله آب در خانه و ساختمان ها
علت صدای لوله های آب در ساختمان ها معمولا به چند دلیل رایج برمی گردد و بسته به نوع صدا (مثل تق تق، ضربه کوبه ای، لرزش یا سوت) و زمانی که صدا شنیده می شود، می توان علت را شناسایی کرد. در ادامه، شایع ترین دلایل صدای لوله آب را بیان می کنیم.
۱. جریان آب گرم در لوله ها (صدای تق تق، کلیک یا تیک تیک مداوم)
عبور آب گرم از لوله ها شایع ترین علت صدای لوله آب است؛ به ویژه در ساختمان هایی که از لوله های پلیمری مانند PPR یا پنجلایه استفاده شده است.
این نوع لوله ها ضریب انبساط حرارتی بالاتری نسبت به لوله های فلزی دارند، یعنی با افزایش دمای آب، طول و قطر آن ها تغییر می کند.
اگر هنگام اجرا، فضای کافی برای حرکت طبیعی لوله در نظر گرفته نشده باشد یا لوله به صورت مستقیم با دیوار، سقف یا تیرهای سازه ای در تماس باشد، این انبساط و انقباض باعث ایجاد صدای تق تق یا کلیک می شود.
این صدا معمولا هنگام شروع جریان آب گرم یا پس از قطع آن شنیده می شود و به صورت متناوب ادامه دارد.
۲. بسته شدن ناگهانی شیر آب (صدای ضربه کوبه ای یا آبکوبش)
صدای ضربه ای شدید که بلافاصله پس از بستن شیر آب شنیده می شود، معمولا ناشی از پدیده ای به نام «آبکوبش» است. در این حالت، جریان آب که با سرعت در لوله حرکت می کرده، بهطور ناگهانی متوقف می شود.
این توقف ناگهانی باعث ایجاد موج فشار برگشتی در داخل لوله می شود که به دیواره ها ضربه می زند. این فشار لحظه ای می تواند باعث لرزش لوله ها و ایجاد صدایی شبیه کوبیدن یا ضربه فلزی شود.
این پدیده بیشتر در سیستم هایی دیده می شود که فشار آب بالاست یا از شیرآلات Fast-Closing Valve (مانند برخی شیرهای اهرمی یا شیرهای برقی ماشین لباسشویی) استفاده می کنند.
۳. جریان آب سرد با فشار بالا (لرزش یا صدای ضربه هنگام باز شدن شیر)
در برخی ساختمان ها، صدای لرزش یا ضربه درست در لحظه باز کردن شیر آب سرد شنیده می شود. اصلی ترین علت صدای لوله آب در این شرایط، عبور آب با فشار و سرعت زیاد از لوله هایی است که قطر آن ها متناسب با فشار ورودی طراحی نشده یا به درستی مهار نشده اند.
در این شرایط، جریان پرسرعت آب باعث ارتعاش لوله می شود و اگر لوله ها به خوبی در جای خود ثابت نشده باشند، این ارتعاش به دیوار یا سازه منتقل شده و به صورت صدا شنیده می شود. این نوع صدا بیشتر در ساعات کم مصرف (مثل شب یا صبح زود) که فشار شبکه آب بالاتر است، تشدید می شود.
۴. شنیده شدن صدا در زمان بسته بودن همه شیرها
اگر حتی در زمانی که هیچ شیری باز نیست، صداهایی مانند تق تق، قل قل یا ضربه های خفیف از لوله ها شنیده میشود، معمولا منشا آن در تجهیزات گرمایشی مانند پکیج، آبگرمکن یا مبدل حرارتی است.
رسوب املاح معدنی داخل این تجهیزات می تواند باعث تشکیل حباب های بخار یا هوا شود. این حباب ها هنگام حرکت یا ترکیدن در مسیر لوله ها، صدا تولید می کنند.
این صداها اغلب پس از یک دوره عدم استفاده از آب (مثلا شب تا صبح) واضح تر شنیده می شوند، زیرا سیستم در حال بازگشت به شرایط پایدار است.
۵. وجود هوا در لوله های آب
ورود یا باقی ماندن هوا در شبکه لوله کشی یکی دیگر از علل ایجاد صدای لوله آب است. هوا می تواند هنگام تعمیرات، قطعی آب شهری یا تخلیه ناقص سیستم وارد لوله ها شود.
وجود هوا باعث می شود جریان آب یکنواخت نباشد و صداهایی مانند قل قل، قطع و وصل شدن جریان یا حتی لرزش ایجاد شود. این صداها معمولا هنگام باز کردن شیر شنیده می شوند و به ویژه در طبقات بالاتر ساختمان شایع تر هستند.
۶. شل بودن یا نصب غیراصولی لوله ها
در صورتی که لوله ها بهدرستی با بست و نگهدارنده مهار نشده باشند، هرگونه تغییر فشار، دما یا سرعت جریان آب می تواند باعث حرکت جزئی آن ها شود. این حرکت باعث برخورد لوله با دیوار، سقف کاذب یا سایر اجزای ساختمانی شده و صدا تولید می کند.
این مشکل بیشتر در ساختمان های قدیمی یا اجراهای غیراصولی دیده می شود و صدا ممکن است بسته به شرایط، بهصورت ضربه، لرزش یا تق تق شنیده شود.
۷. رسوب گرفتگی یا گرفتگی داخلی لوله ها و شیرآلات
در لوله های قدیمی یا مناطقی با سختی آب بالا، تجمع رسوبات آهکی در داخل لوله یا قطعات داخلی مانند کارتریج شیرآلات می تواند مسیر جریان آب را تنگ کند.
عبور آب از این مسیر محدود، باعث افزایش سرعت موضعی جریان و ایجاد صداهایی مانند سوت کشیدن یا وزوز می شود.
این نوع صدا معمولا پیوسته است و هنگام باز بودن شیر شدت می گیرد و می تواند نشانه ای از فرسودگی تدریجی سیستم باشد.
راهکارهای کاهش و حذف صدای لوله های آب
روش های رفع این مشکل بسته به علت صدای لوله آب متفاوت است. بسیاری از کارها را می توانید خودتان انجام دهید، اما برای موارد پیچیده یا نصب تجهیزات جدید، بهتر است از لوله کش حرفه ای کمک بگیرید. برای راهنمایی دقیق، جدول زیر که توسط فروشگاه شیرآلات کسری آماده شده است، مفید خواهد بود.
| علت صدا | روش کاهش و حذف | نتیجه |
| جریان آب گرم در لوله ها (انبساط حرارتی) | عایق بندی لوله ها با فوم صوتی | اجازه می دهد لوله بدون برخورد به دیوار یا سازه حرکت کند و صدای تق تق کاهش یابد. |
| بسته شدن ناگهانی شیر آب | – نصب ضربه گیر قوچ (Water Hammer Arrestor) – ایجاد یا تعمیر محفظه هوا (Air Chamber) – هواگیری سیستم | جذب شوک فشار، جلوگیری از ضربه ناگهانی و حذف حباب های هوا |
| جریان آب سرد با فشار بالا | – نصب شیر کاهنده فشار (PRV) – محکم کردن لوله های شل با بست یا کلمپ | کاهش فشار بیش از حد، جلوگیری از لرزش و برخورد لوله با سازه |
| صدای ناشی از رسوب در پکیج یا آبگرمکن | – رسوب زدایی سالانه تجهیزات گرمایشی – نصب سختی گیر آب | حفظ جریان یکنواخت و پیشگیری از رسوب بلندمدت |
| وجود هوا در لوله ها | هواگیری سیستم | خروج هوا و یکنواخت شدن جریان آب، کاهش قل قل و لرزش |
| شل بودن یا نصب نادرست لوله ها | محکم کردن لوله ها با بست یا کلمپ | ثابت کردن لوله و جلوگیری از لرزش یا برخورد با سازه |
| رسوب گرفتگی داخلی لوله ها و شیرآلات | رسوب زدایی یا تعویض قطعات داخلی شیرآلات مانند کارتریج | جریان آب یکنواخت و کاهش صدای وزوز یا سوت |
سوالات متداول
آیا همه ساختمان ها صدای لوله آب دارند؟
بسیاری از ساختمان های مدرن (به خصوص با لوله های پلیمری) این مشکل را دارند، اما قابل پیشگیری است.
رایج ترین نوع و علت صدای لوله آب کدام است؟
صدای تق تق یا کلیک که اغلب هنگام استفاده از آب گرم شنیده می شود.
چه صداهایی نیاز به بررسی فوری دارند؟
صدای ضربه شدید، لرزش مداوم، صدا هنگام بسته بودن همه شیرها یا همراه با نشانه های نشتی.
بهترین راه پیشگیری از صدای لوله های آب چیست؟
استفاده از شیرآلات استاندارد، هواگیری، عایق بندی لوله ها، نصب ضربه گیر و سرویس منظم تجهیزات گرمایشی.
جمع بندی
در این مقاله با علت صدای لوله آب و روش های کاهش آن آشنا شدید. شناخت نوع صدا و علت آن، کمک می کند مشکلات را به موقع رفع کنید و از خسارت های احتمالی جلوگیری شود.
کیفیت و طراحی صحیح شیرآلات نیز نقش مهمی در کاهش صدا دارد. استفاده از شیرآلات بی کیفیت نه تنها صدا ایجاد می کند، بلکه به طول عمر لوله ها و سیستم گرمایشی آسیب می رساند.
برای عملکرد بی صدا و طولانی مدت، انتخاب شیرآلات باکیفیت اهمیت بالایی دارد. فروشگاه کسری با فراهم کردن امکان خرید شیرآلات کسری برندی معتبر و ارائه مشاوره تخصصی، انتخاب شما را آسان و مطمئن می کند.
ثبت دیدگاه